Samsæri og uppljóstranir í bíómyndum

Hanna G. fékk mig til að spjalla um samsæris- og uppljóstraramyndir í þætti sínum Vítt og breitt á Rás 1 í gær. Ég lagði m.a. útaf The Matrix, The Insider, Enemy of the State, The Conversation, All the President’s Men, The Parallax View, The International og smávegis um Hitchcock. Það má hlusta á þetta hér:

ÁS spjallar um samsæris- og uppljóstraramyndir í Vítt og breitt á Rás 1, 5. ágúst 2009.

Mæli annars með The International. Fróðleg mynd fyrir áhugamenn um bankastarfsemi.

Ballaða um hnignun bíóhneigðar

Hvernig staðsetur maður íslenskar kvikmyndir í menningu Íslendinga? Hvernig hefur þjóðin innbyrt þær og unnið úr þeim? Eru þær hluti af okkar sjálfsmyndaruppleggi eða standa þær utan við það?

Mynd dagsins: Medea eftir Lars von Trier

1988 sýndi Sjónvarpið 75 mínútna langa sjónvarpsmynd eftir þá tiltölulega lítt þekktan leikstjóra, Lars von Trier. Myndin; Medea eftir harmleik Evripídesar, var byggð á handriti meistarans Carl Th. Dreyer sem hann hafði skrifað á sjöunda áratugnum en aldrei lánast að fjármagna. Skemmst er frá því að segja að hún hafði sterk áhrif á mig og er satt að segja sú mynda von Triers sem ég held mest uppá enn í dag. Sagan er sett fram með afar spartönskum hætti, myndmálið er expressionískt í anda eldri mynda Dreyers og áferðin er kapítuli útaf fyrir sig. Von Trier mun hafa myndað hana upphaflega á U-matic, hið gleymda trekvart tommu vídeóformat, en síðan fært hana á filmu með því að filma hana beint af sjónvarpsskjá (segir sagan). Útkoman er afar sérstök, draumkennd og loðin. Þá var og eftirminnilegt að von Trier lætur leikarana hvíslast á mest allan tímann, alveg óháð fjarlægðinni milli þeirra. Fyrstu átta mínúturnar má sjá hér:

Heildarsafn Jacques Demy

Fyrir nokkrum mánuðum kom út heildarsafn mynda franska leikstjórans Jacques Demy, mannsins sem gerði, umfram flesta, kvikmyndir um kvikmyndir. Frægastur er hann fyrir Regnhlífarnar í Cherbourg en Lola er uppáhaldið mitt. Hafliði allur kostar aðeins 100 evrur, kjarakaup. Unaðslegt bíó sem hægt er að panta hér.

Íslenski draumurinn

Það var vel til fundið hjá Sjónvarpinu í gær, 17. júní, að endursýna Íslenska drauminn eftir Róbert Douglas. Þjóðhátíðardagurinn er (að nafninu til) dagur þjóðarsjálfsmyndarinnar og Íslenski draumurinn er miskunnarlaus gegnumlýsing hins íslenska hugarfars. Myndin eldist vel meðal annars vegna þess að hún verður æ sannari eftir því sem frá líður.

Tóti er víða. Væri gerð um hann mynd í dag myndi hann starfa í banka eða í útrásinni. Sagan væri nokkurnveginn eins, sögusviðið pínulítið öðruvísi (flottari dekor, betri bílar…). Og hún gæti til dæmis endað svona:

The Bad and the Beautiful

The Bad and the Beautiful: Barry Sullivan, Lana Turner, Dirk Powell. Kirk Douglas er í símanum...

Endurnýjaði kynnin við hið síunga meistaraverk Vincente Minnelli, The Bad and the Beautiful frá 1952; sennilega einhverja bestu myndina sem Ameríkanar hafa gert um kvikmyndabransann. Myndin segir frá hinum ófyrirleitna ofurframleiðanda Jonathan Shields og hvernig hann bæði traðkar á helsta samstarfsfólki sínu í Hollywood en gerir það um leið að stjörnum á sínu sviði. Kirk Douglas, Lana Turner, Dick Powell, Barry Sullivan og Walter Pidgeon fara með aðalhlutverkin. Minnelli var flestum í Hollywood fremri í því sem Frakkar kalla mise en scène og verður kannski helst jafnað við Max Ophuls af gömlu meisturunum. Þessir gæjar kunnu einhvernveginn að hafa allt á sínum stað, hvorki of né van. Báðir unnu þeir hinni hálfgleymdu sjönru; dans- og söngvamyndinni. Andrew Sarris sagði Minnelli hafa haft meiri áhuga á fegurðinni en listinni. Sé ekki vandamálið þar…

Nixon og Jóhanna?

"Ríkið, það er ég".

Af vef Björns Bjarnasonar, þingmanns og kvikmyndaunnanda:

“Kvikmyndin Ford/Nixon ætti að höfða til allra, sem hafa áhuga á stjórnmálum eða svonefndum drottingarviðtölum í sjónvarpi. Hún er vel gerð í alla staði, enda hefur hún verið tilnefnd til fimm Óskarsverðlauna. Hún snýst meðal annars um efni, sem er ofarlega í huga margra hér á landi um þessar mundir, hvernig stjórnmálamenn horfast í augu við eigin gerðir og axla ábyrgð. (…)

Orðaskipti þeirra Frosts og Nixons um virðingu fyrir lögunum voru í svipuðum dúr og orðaskipti þeirra Helga Seljans og Jóhönnu Sigurðardóttur í Kastljósi á dögunum, þegar hún talaði eins og tilgangur sinn helgaði meðalið og engu skipti, þótt dómari teldi aðferð hennar lögbrot – hún hefði víst átt að gera þetta eins og hún gerði.”

Ókei… en svona í ljósi yfirstandandi hamfara og ferils tveggja síðustu ríkisstjórna; er þetta nú örugglega besta samlíkingin kæri Björn?

Svo rakst ég á þetta skemmtilega komment annarsstaðar:

“Ég vil frumvarp um persónukjör, „og ég skal heita því að í næstu kosningum fer mitt allkvæði“ (sic) til þess flokks sem berst fyrir því að persónukjör verði tekið upp.”

John Wayne biðst ekki afsökunar

“Never apologize. It’s a sign of weakness.”

- Nathan Brittles (John Wayne) í She Wore a Yellow Ribbon (John Ford, 1949).

Þetta rifjaðist allt í einu upp.

Myndin er dásemd. Stiklan er hér.

Vicky Christina Barcelona

Lífið er lag.

Í The Purple Rose of Cairo, einni af bestu myndum Allens, kemur Mia Farrow heim til bónda síns, Danny Aiello og segir honum frá myndinni sem hún var að sjá:

“The people were so beautiful. They spoke so cleverly and do such romantic things.”

In Bruges

Perla.

Sá loksins In Bruges, sem er fyrsta mynd írska leikritaskáldsins Martin McDonagh í fullri lengd, en þess skal þó getið að maðurinn fékk óskar fyrir nokkrum árum fyrir stuttmyndina sína Six Shooter. Í stuttu máli kom In Bruges mér skemmtilega á óvart. Colin Farrell er afburða góður (nefni hann fyrst vegna þess að hann er ekki búinn að vera uppá marga fiska að undanförnu) en Brendan Gleeson og Ralph Fiennes engu síðri. Svo er þetta frábærlega skrifað og sett saman af miklu öryggi. Efniviðurinn er gamalkunnur en virkar samt ferskur og það er afrek útaf fyrir sig.

Stikla hér – mæli hjartanlega með henni.

Frá Hollywood til Hvíta hússins

Flott umfjöllun gagnrýnenda New York Times um sögu svartra í bandarískum kvikmyndum í samhengi við kjör Barack Obama. Og hér skoðar A.O. Scott mynd Spike Lee, Malcolm X og veltir því fyrir sér hvað tengi þessa tvo menn saman.

Brideshead Revisited

Líklega of þjappað til að ganga upp.

Það vantar ekki að þetta breska búningadrama sé áferðarfallegt. En því miður varla mikið meira. Grunar að þetta eigi að vera stór saga um mikil örlög – rámar t.d. óljóst í þáttaröðina sem þykir ein sú merkilegasta sem Bretar hafa gert – og er þá af mörgu góðu stöffi að taka. Aðalpersónan, alþýðupiltur sem gengur inní heim hefðarfólksins, er hinsvegar lítt áhugaverð og þar sem frásögnin grundvallast á pilti fer þetta allt fyrir lítið. Sennilega of samþjappað verk, þarf að tékka á seríunni.

Bekkurinn (Entre les murts)

Bekkurinn - blátt áfram og beint í æð.

Sá Gullpálmamyndina Bekkinn (Entre les murs-Milli þessara veggja) á franskri kvikmyndahátíð. Frakkar eru á einhverju hýper-raunsæistrippi þessi misserin, sbr. Ég hef elskað þig svo lengi, sem sýnd var hér á RIFF í haust og ég gekk útaf í leiðindum mínum. Eru þetta áhrif Dardenne bræðra? Allavega, Bekkurinn var fjári sterk, einföld og blátt áfram. Hefði að vísu mátt vera dálítið styttri.

Kveðjubréf frá ritstjóra

Smellið til að stækka

Ég hætti um áramótin sem ritstjóri Lands & sona, en sagði ekki frá því á vefnum fyrr en í dag. Hafði þá séð að Mogginn var að velta fyrir sér hvað liði tíðindaleysinu á síðunni. Það er ekki slæmt að hætta eftir svona ummæli. En kveðjubréfið er svona (og má líka sjá hér).

Ef til vill eru sumir lesendur vefsins að furða sig á hversvegna enn er verið að óska gleðilegra jóla, árs og friðar á forsíðunni. Ég sé að Morgunblaðið veltir því fyrir sér í klausu í fyrradag hvort þetta sé til marks um að kvikmyndaárið 2009 verði tíðindaminna en nýliðið ár. Sem betur fer eru litlar sem engar líkur á því, allt er á fullu í bransanum og fjölmörg verkefni í startholunum. Kannski ekki síst vegna þess að fyrir kvikmyndagerðarmenn er kreppuástand engin sérstök tíðindi. Hinsvegar er það svo að s.l. sumar óskaði ég eftir því við stjórn ÍKSA að láta af störfum um áramótin. Því miður hefur ráðning nýs ritstjóra tafist nokkuð og því verður örlítið gat í fréttaflutningi vefsins, en stjórn ÍKSA tjáir mér að væntanlega verði gengið frá ráðningunni í næstu viku.

Í framhaldinu langar mig að stikla á stóru í 14 ára sögu L&S:

Woody og ég

Woody með músu sinni, henni Scarlett.

Woody Allen var… og fjandakornið er enn… minn gúrú. Jájá, þrátt fyrir að hann hafi eiginlega ekki gert brilliant masterpís mjög lengi. Þeir segja að nýja myndin hans Vicky Christina Barcelona sé skrambi góð. Gallinn er að þeir hafa verið að segja þetta um myndirnar hans svolítið lengi. Nei, Match Point var ekkert spes, Scoop þaðan af síður. Hef ekki nennt enn að sjá Cassandra’s Dream. En við sjáum hvað setur. Ég ætla allavega að kíkja á Vicky. Hér er dagbók Woodys frá tökum, mest tómur fíflagangur eins og hans er stundum háttur.

Hef einu sinni barið meistarann augum. Það var eiginlega Woodískt móment.