Ögurstund útvarpsstjóra

Í dag er aðalfundur Ríkisútvarpsins ohf. Verður fróðlegt að sjá hvort útvarpsstjóri, forstjóri fyrirtækisins, verði kallaður á teppið. Varla geta Alþingi (sem skipaði stjórnina), fjármálaráðherra (sem fer með hlutabréfið eina) og menntamálaráðherra sætt sig við ákvörðun hans um að veita ekki þá þjónustu sem RÚV er uppálagt í lögum, með því að hætta að mestu kaupum á innlendu dagskrárefni.

Svona RÚV vil ég

Ég hef tekið saman slatta af greinum sem ég hef skrifað allt frá 1996 um málefni Sjónvarpsins. Þeim er raðað í tímaröð, sú nýjasta efst. Í þeim er að finna fjölda upplýsinga sem ég hef tekið saman héðan og þaðan, sem og ítarlegan rökstuðning fyrir útvarpi í almannaþágu. Greinarnar hafa birst í ýmsum fjölmiðlum, t.d. Landi & sonum, Morgunblaðinu, Fréttablaðinu og Mannlífi.

Enn og aftur: til hvers er RÚV?
Skrifað 20.12.2008
Fjallað um planað frumvarp um RÚV og það gagnrýnt. Einnig gagnrýni á stefnuleysi stjórnvalda gagnvart RÚV. Þarna er líka að finna einfalda og skýra útlistingu á megindagskráráherslum RÚV eins og þær ættu að vera – sérstaklega þegar hart er í ári.
http://asgrimur.wordpress.com/2008/12/20/enn-og-aftur-til-hvers-er-ruv/

Hvar verður aukningin á íslensku efni í RÚV?
Skrifað 23.1.2007
Fjallar um hlutfallslega skiptingu innlendrar dagskrár og síðan er stillt upp óskalista um slíkt efni og RÚV beðið um áætlanir af því tagi. Þær hafa aldrei litið dagsins ljós.
http://asgrimur.wordpress.com/2007/01/23/hvar-ver%C3%B0ur-aukningin-a-islensku-efni-i-ruv/

RÚV: Hugsum út fyrir rammann
Skrifað 22.1.2007
Fjallar um þá nýsett RÚV-lög og hvað vantar í þau. Lagt til að menn hugsi út fyrir rammann og skoði ýmsar leiðir varðandi útvarp í almannaþágu.
http://asgrimur.wordpress.com/2007/01/22/ruv-hugsum-ut-fyrir-rammann/

Það á afmæli í dag…
Skrifað 30.9.2006
Fjallað um RÚV í tilefni 40 ára afmælis. Hvatning til útvarpsstjóra um skýra stefnumörkun í dagskrársetningu í kjölfar þjónustusamnings.
http://asgrimur.wordpress.com/2006/09/30/thad-a-afmaeli-i-dag/

Til hvers er RÚV?
Skrifað 7.5.2004
Flutt sem erindi á fundi Sjálfstæðismanna í Hafnarfirði þar sem málefni RÚV voru til umræðu. Svara leitað við spurningunni til hvers eigum við að reka Ríkisútvarp? Varað við upptöku nefskatts. Hvatt til breytinga á yfirstjórn RÚV. Fjallað um hvernig BBC ræður sér útvarpsstjóra og spurt afhverju við stöndum ekki svipað að slíkum málum.
http://asgrimur.wordpress.com/greinar/til-hvers-er-ruv/

Sáttmáli um RÚV og eflingu innlendrar dagskrár
Skrifað 5.3.2004
Birtist í Morgunblaðinu sem svar við grein Markúsar Arnar útvarpsstjóra. Greinin er tilraun til að smíða brú milli stjórnenda RÚV og þeirra sem vilja sjá þar vandaða og þróttmikla innlenda dagskrá.
http://asgrimur.wordpress.com/greinar/sattmali-um-ruv-og-eflingu-innlendrar-dagskrar/

Framtíð Sjónvarpsins
Skrifað 24.9.2000
Birtist í Morgunblaðinu. Fjallað um RÚV vítt og breitt, m.a. hvernig standa á dagskráruppbyggingu með hliðsjón af tilhögun mála hjá BBC og Channel Four í Bretlandi.
http://asgrimur.wordpress.com/greinar/framtid-sjonvarpsins/

Hvað bíður Sjónvarpsins?
Skrifað 15.3.1996
Fyrsta grein mín um málefni Sjónvarpsins. Birtist í tímaritinu Mannlíf. Fjallar um stöðu þess á 30 ára afmælinu. Meðal annars fjallað um Efstaleitishúsið og hvort gera eigi RÚV að útgáfusjónvarpi.
http://asgrimur.wordpress.com/greinar/hva%C3%B0-bi%C3%B0ur-sjonvarpsins/

Punktar vegna niðurskurðar á KMÍ og RÚV

Vegna niðurskurðar á framlögum til kvikmyndagerðar og yfirlýsingar útvarpsstjóra um að draga stórlega úr innkaupum á íslensku efni, eru hér nokkrir punktar sem dreifa má á netinu, einn eða fleiri í senn.

Varðandi niðurskurð til kvikmynda:

• Hver króna sem ríkið veitir í gerð kvikmynda fimmfaldast með öðrum fjárfestingum. Þegar upp er staðið fær ríkið meira til baka í formi skatta en það lætur í kvikmyndagerð.
• Íslenskar kvikmyndir, leikið sjónvarpsefni og heimildamyndir njóta gríðarlegs áhuga almennings. Að meðaltali sækja 6% þjóðarinnar hverja mynd í kvikmyndahúsum, eitt hæsta hlutfall sem þekkist. Einstakar myndir hafa fengið allt að þriðjung þjóðarinnar í bíó. Þá nýtur íslenskt sjónvarpsefni gríðarlegra vinsælda, eins og skýrt kemur fram í áhorfskönnunum.
• Íslenskar kvikmyndir, leiknar seríur, stuttmyndir og heimildamyndir ferðast um allan heiminn, hljóta reglulega verðlaun og viðurkenningar á hátíðum og eru sýndar í kvikmyndahúsum og í sjónvarpi margra landa. Þær eru ein helsta kynning á menningu okkar gagnvart umheiminum og ein stærsta ástæða sem ferðamenn nefna fyrir heimsókn sinni til landsins.
• Niðurskurður á framlögum til kvikmynda og fyrirætlanir útvarpsstjóra um að draga stórlega úr innkaupum á íslensku efni munu rústa efnahag íslenska kvikmyndaiðnaðarins, þar sem starfa yfir 300 manns.
• Þetta mun leiða til þess að erfitt verður að þjónusta þá erlendu aðila sem hingað koma með verkefni og treysta á faglega þekkingu innanlands. Það leiðir svo af sér enn frekara tekjutap fyrir bæði iðnaðinn og ríkið.
• Kvikmyndaiðnaðurinn hefur þegar horft uppá eina stærstu tekjulind sína dragast stórkostlega saman, með hinum mikla niðurskurði í framleiðslu sjónvarpsauglýsinga.

Varðandi niðurskurðinn á RÚV:

• Páll Magnússon útvarpsstjóri er maðurinn sem ákveður dagskráráherslur RÚV. Maður með þunga og mikla ábyrgð.
• Yfirlýsing hans á föstudag var yfirlýsing um dagskrá. Hann hefur úr fjórum og hálfum milljarði að spila, þar af 2.8 milljörðum (2009) í innlenda dagskrá með öllu.
• Hvað gerir hann? Hann velur að leggja niður nær alla viðameiri og vandaða innlenda dagskrá í sjónvarpi, heimildamyndir, leikið efni og bíómyndir.
• Þetta efni – sem RÚV fær fyrir aðeins örlítið brot af heildarkostnaði þess og enn minna brot af heildar dagskrárkostnaði stofnunarinnar – er stór hluti af tilvistarlegri réttlætingu RÚV.
• RÚV er ekki fréttastöð. RÚV er einnig stofnun með skilgreindar menningarlegar skyldur. Það er annað jafn mikilvægt erindi.
• Þetta er því dagskrárstjórn sem stenst ekki faglegar kröfur, né lagalegar og menningarlegar skyldur RÚV.
• Það er afar brýnt að starfi útvarpsstjóra gegni maður sem hafi skilning á heildarhlutverki RÚV og hafi kjark til að gera það sem þarf að gera, í stað þess að nota kvikmyndagerðarmenn sem barefli í pólitík við stjórnvöld.
• Treysti stjórnendur RÚV sér ekki til að reka almannaútvarp og sjónvarp samkvæmt lagaramma og vilja þjóðarinnar, þá ber Páli Magnússyni og öðrum yfirmönnum RÚV að segja af sér.

Ályktun 300 manna fundar kvikmyndagerðarmanna á Hótel Borg, mánudagskvöldið 25. janúar 2010:

„Þessi fundur fordæmir þann ójöfnuð sem fram kemur í 35% lækkun framlaga til kvikmyndasjóða á fjárlögum 2010 sem er fordæmalaus niðurskurður í íslenskum menningariðnaði. Jafnframt fordæmir fundurinn hótanir stjórnenda RÚV um að draga verulega úr innkaupum á íslensku efni. Með slíkum aðgerðum brjóta stjórnendur þær menningarlegu og lagalegu skyldur sem þeim eru lagðar á herðar sem og óskir eigenda sina og áhorfenda sem vilja vandað íslenskt efni. Treysti stjórnendur RÚV sér ekki til að reka almannaútvarp og sjónvarp samkvæmt lagaramma og vilja þjóðarinnar, þá ber Páli Magnússyni og öðrum yfirmönnum RÚV að segja af sér.”

Endilega sendið sem flestum.

Netfangaskrá alþingismanna er hér:

Netföng stjórnenda RÚV og stjórnar eru hér:
Páll Magnússon, útvarpsstjóri: pall.magnusson@ruv.is
Bjarni Guðmundsson, framkvæmdastjóri: bjarnig@ruv.is
Ari Skúlason, stjórnarmaður: ari.skulason@landsvaki.is (hann er líka hér á facebook: http://www.facebook.com/ariskula )
Kristín Edwald, stjórnarmaður: kristin@lex.is
Margrét Frímannsdóttir, stjórnarmaður: MaggaFrLH@tmd.is
Svanhildur Kaaber, stjórnarmaður: sk@khi.is

State of the Union 09/10

Staða Gönguklúbbsins Gríms, 2. janúar 2010. Frá vinstri Bergur Ólafsson, Davíð Þór Jónsson, Hallur Helgason, Pétur Óskarsson, Dagur Hilmarsson, Kári Eiríksson, Úlfur Grönvold og Ásgrímur Sverrisson.

Smellið “taggið” hér að neðan til að sjá eldri myndir.

Ólíkt hafast menn að

Fleira er líkt með Íslandi og Írlandi en nöfnin. Bæði löndin styðja t.d. kvikmyndagerð með opinberu fé. Bæði löndin fengu rækilega að kenna á því við bankahrunið í fyrra og þurfa að skera verulega niður í opinberri þjónustu. Á Íslandi var gert ráð fyrir 34% niðurskurði á fé til kvikmyndagerðar í fjárlagafrumvarpi. Á Írlandi lagði sérstök nefnd til í sumar að Írski kvikmyndasjóðurinn yrði lagður niður.

Galnar hugmyndir báðar, en kannski skiljanlegar þegar menn eru í heljargreipum örvæntingar gagnvart þrítugum hamrinum. Yfirleitt endar það þó með því að menn skríða uppúr holunni og taka sig saman í andlitinu.

En ólíkt hafast menn að.

Mynd dagsins: Hlustum á Bretland

Var að komast yfir eintak af Listen to Britain, þessari dásamlegu heimildamynd Humphrey Jennings frá stríðsárunum. Á disknum eru einnig nokkrar aðrar myndir eftir þennan snilling, Fires Were Started, London, Can Take It, Words for Battle, A Diary for Timothy og Family Portrait. Hef ekki séð þær en sú fyrstnefnda er einhver sú fallegasta mynd sem gerð hefur verið.

Berið hana svo saman við annað snilldarverk eftir annan ljóðrænan meistara breskan. Hér er brot úr Distant Voices Still Lives eftir Terence Davies.

Samsæri og uppljóstranir í bíómyndum

Hanna G. fékk mig til að spjalla um samsæris- og uppljóstraramyndir í þætti sínum Vítt og breitt á Rás 1 í gær. Ég lagði m.a. útaf The Matrix, The Insider, Enemy of the State, The Conversation, All the President’s Men, The Parallax View, The International og smávegis um Hitchcock. Það má hlusta á þetta hér:

ÁS spjallar um samsæris- og uppljóstraramyndir í Vítt og breitt á Rás 1, 5. ágúst 2009.

Mæli annars með The International. Fróðleg mynd fyrir áhugamenn um bankastarfsemi.

Evrópuumræðunni er lokið

Æ nei.

Evrópuumræðunni er lokið eftir tuttugu ára þjark. Búið er að sækja um aðild, fljótlega taka við aðildarviðræður og að þeim loknum verður samningur lagður fyrir þjóðina. Hann verður samþykktur og Ísland verður hluti af ESB, sennilega 2013.

Dæmigerður íslenskur skotgrafahernaður – stundum misskilinn sem pólitísk umræða – mun halda áfram, flestum til algerra leiðinda. Mikið af fýlubombum á borð við “landráð”, “þjóðníðinga” og “föðurlandssvikara” verður kastað. Þetta verður hvimleitt en lítið við því að gera, nema reyna að leiða það sem mest hjá sér, vona að viðkomandi hafi ekki of mikla verki með þessu og biðja þeim blessunar.

Það er auðvelt að vera andstæðingur ESB. Þeir heitustu hafa hagsmuni sína að verja. Sumir aðrir telja sig verja þjóðarhagsmuni. Þeir munu átta sig flestir. Við suma verður þó ekki tjónkað. Það verður að hafa það.

Erfiðara er að vera eindreginn stuðningsmaður ESB. Til þess er fyrirbrigðið of margslungið, sumt gott, annað síðra. Þegar öllu er á botninn hvolft eru kostirnir þó fleiri og mikilvægari en gallarnir.

Andrés Jónsson telur upp tíu ástæður fyrir því afhverju við eigum að vera í ESB. Þær eru allar góðar en sú allra besta er merkt 10b:

“Af því að okkur ber skylda til að leggja eitthvað af mörkum. Að taka þátt. Af því að við höfum eitthvað fram að færa. Við eigum að ganga hnarreist til liðs við þjóðir Evrópu. Við eigum ekki að koma til borðsins með þrönga sérhagsmuni fyrst og fremst, heldur með okkar sjónarhorn á mannúð, mannlíf og sambúð í þessum heimshluta. Okkar sýn á framtíðina – vonir og væntingar. Við eigum að treysta væntanlegum viðsemjendum okkar til að virða og skilja sögu okkar og menningu. Já og einnig sérstaka hagsmuni okkar. En ekki í formi skilyrða, heldur með samstarfsanda að vopni og á jafningjagrundvelli.”

Ballaða um hnignun bíóhneigðar

Hvernig staðsetur maður íslenskar kvikmyndir í menningu Íslendinga? Hvernig hefur þjóðin innbyrt þær og unnið úr þeim? Eru þær hluti af okkar sjálfsmyndaruppleggi eða standa þær utan við það?

Mynd dagsins: Medea eftir Lars von Trier

1988 sýndi Sjónvarpið 75 mínútna langa sjónvarpsmynd eftir þá tiltölulega lítt þekktan leikstjóra, Lars von Trier. Myndin; Medea eftir harmleik Evripídesar, var byggð á handriti meistarans Carl Th. Dreyer sem hann hafði skrifað á sjöunda áratugnum en aldrei lánast að fjármagna. Skemmst er frá því að segja að hún hafði sterk áhrif á mig og er satt að segja sú mynda von Triers sem ég held mest uppá enn í dag. Sagan er sett fram með afar spartönskum hætti, myndmálið er expressionískt í anda eldri mynda Dreyers og áferðin er kapítuli útaf fyrir sig. Von Trier mun hafa myndað hana upphaflega á U-matic, hið gleymda trekvart tommu vídeóformat, en síðan fært hana á filmu með því að filma hana beint af sjónvarpsskjá (segir sagan). Útkoman er afar sérstök, draumkennd og loðin. Þá var og eftirminnilegt að von Trier lætur leikarana hvíslast á mest allan tímann, alveg óháð fjarlægðinni milli þeirra. Fyrstu átta mínúturnar má sjá hér:

Heildarsafn Jacques Demy

Fyrir nokkrum mánuðum kom út heildarsafn mynda franska leikstjórans Jacques Demy, mannsins sem gerði, umfram flesta, kvikmyndir um kvikmyndir. Frægastur er hann fyrir Regnhlífarnar í Cherbourg en Lola er uppáhaldið mitt. Hafliði allur kostar aðeins 100 evrur, kjarakaup. Unaðslegt bíó sem hægt er að panta hér.

Íslenski draumurinn

Það var vel til fundið hjá Sjónvarpinu í gær, 17. júní, að endursýna Íslenska drauminn eftir Róbert Douglas. Þjóðhátíðardagurinn er (að nafninu til) dagur þjóðarsjálfsmyndarinnar og Íslenski draumurinn er miskunnarlaus gegnumlýsing hins íslenska hugarfars. Myndin eldist vel meðal annars vegna þess að hún verður æ sannari eftir því sem frá líður.

Tóti er víða. Væri gerð um hann mynd í dag myndi hann starfa í banka eða í útrásinni. Sagan væri nokkurnveginn eins, sögusviðið pínulítið öðruvísi (flottari dekor, betri bílar…). Og hún gæti til dæmis endað svona:

Hvað vakir fyrir Jóni Kaldal?

Hvað vakir fyrir Jóni Kaldal, ritstjóra Fréttablaðsins? Hann talar um að minnka þurfi tortryggni í samfélaginu og sakar Evu Joly um að auka á hana.

Evu Joly?

Skyldu vera einhverjir aðrir en Eva Joly að mati Jóns Kaldal sem hafa skapað tortryggni í samfélaginu? Og hvernig nákvæmlega á að draga úr þessari tortryggni þegar nær allt traust á pólitíkusum og viðskiptajöfrum er horfið? Telur hann að hægt sé að auka traustið með einhverju öðru en að láta verkin tala? Eru kannski einhverjir sérstakir spunameistarar sem hann vill að við förum að trúa á?

http://visir.is/article/20090617/SKODANIR/700024652

The Bad and the Beautiful

The Bad and the Beautiful: Barry Sullivan, Lana Turner, Dirk Powell. Kirk Douglas er í símanum...

Endurnýjaði kynnin við hið síunga meistaraverk Vincente Minnelli, The Bad and the Beautiful frá 1952; sennilega einhverja bestu myndina sem Ameríkanar hafa gert um kvikmyndabransann. Myndin segir frá hinum ófyrirleitna ofurframleiðanda Jonathan Shields og hvernig hann bæði traðkar á helsta samstarfsfólki sínu í Hollywood en gerir það um leið að stjörnum á sínu sviði. Kirk Douglas, Lana Turner, Dick Powell, Barry Sullivan og Walter Pidgeon fara með aðalhlutverkin. Minnelli var flestum í Hollywood fremri í því sem Frakkar kalla mise en scène og verður kannski helst jafnað við Max Ophuls af gömlu meisturunum. Þessir gæjar kunnu einhvernveginn að hafa allt á sínum stað, hvorki of né van. Báðir unnu þeir hinni hálfgleymdu sjönru; dans- og söngvamyndinni. Andrew Sarris sagði Minnelli hafa haft meiri áhuga á fegurðinni en listinni. Sé ekki vandamálið þar…

Nixon og Jóhanna?

"Ríkið, það er ég".

Af vef Björns Bjarnasonar, þingmanns og kvikmyndaunnanda:

“Kvikmyndin Ford/Nixon ætti að höfða til allra, sem hafa áhuga á stjórnmálum eða svonefndum drottingarviðtölum í sjónvarpi. Hún er vel gerð í alla staði, enda hefur hún verið tilnefnd til fimm Óskarsverðlauna. Hún snýst meðal annars um efni, sem er ofarlega í huga margra hér á landi um þessar mundir, hvernig stjórnmálamenn horfast í augu við eigin gerðir og axla ábyrgð. (…)

Orðaskipti þeirra Frosts og Nixons um virðingu fyrir lögunum voru í svipuðum dúr og orðaskipti þeirra Helga Seljans og Jóhönnu Sigurðardóttur í Kastljósi á dögunum, þegar hún talaði eins og tilgangur sinn helgaði meðalið og engu skipti, þótt dómari teldi aðferð hennar lögbrot – hún hefði víst átt að gera þetta eins og hún gerði.”

Ókei… en svona í ljósi yfirstandandi hamfara og ferils tveggja síðustu ríkisstjórna; er þetta nú örugglega besta samlíkingin kæri Björn?

Svo rakst ég á þetta skemmtilega komment annarsstaðar:

“Ég vil frumvarp um persónukjör, „og ég skal heita því að í næstu kosningum fer mitt allkvæði“ (sic) til þess flokks sem berst fyrir því að persónukjör verði tekið upp.”